درگ و نسبت سرش؛ با چه سرعتی دورتر می‌رویم؟

درگ همان نیرویی است که جلوی حرکت بال را می‌گیرد، اما همین نیرو نقطهٔ «بهترین نسبت سرش» را تعیین می‌کند. شناخت انواع درگ به شما می‌گوید با چه سرعتی پرواز کنید تا دورترین مسافت را بروید.

به نیروی مخالف جهت حرکت، نیروی پسا یا درگ می‌گوییم. درگ دو نوع کلی دارد: درگ پارازیت و درگ القایی.

درگ پارازیت

Parasitic drag خود به دو بخش تقسیم می‌شود:

• فرم درگ (form drag): به شکل اجسام مربوط است.
• اسکین درگ (skin drag): به جنس و سطح اجسام بستگی دارد.

هرچه سرعت را افزایش دهیم، درگ پارازیت بیشتر می‌شود.

درگ القایی و ورتکس

Induced drag را در واقع همان «لیفت‌سازها» تولید می‌کنند. وقتی فشار هوا در زیر ایرفویل بیشتر از روی آن است، هوا از بخش پرفشار به سمت کم‌فشار تمایل به حرکت دارد و به‌صورت دایره‌وار در گوشه‌های بال و امتداد لبهٔ فرار آشفتگی (ورتکس) ایجاد می‌کند:

• ورتکس (vortex): در لبهٔ فرار.
• تیپ ورتکس (tip vortex): در گوشه‌های بال.

هرچه با اعمال برِک سرعت را کم کنیم، درگ القایی بیشتر شده و ورتکس بزرگ‌تری تولید می‌شود. حداکثر بزرگی تیپ ورتکس می‌تواند به اندازهٔ نصف طول یک بال باشد.

درگ کل و بهترین نسبت سرش

مجموع درگ پارازیت و درگ القایی را درگ کل (total drag) می‌گویند. در سرعت مشخصی، درگ کل کمترین مقدار خود را دارد و دقیقاً در همان نقطه بهترین نسبت سرش (best glide ratio) اتفاق می‌افتد.

اثر زمین (Ground Effect)

تأثیر زمین بر بال که به‌خاطر درگ القایی و قانون سوم نیوتون ایجاد می‌شود، Ground effect نام دارد. این اثر هم در تیک‌آف و هم در فرود مزاحمت ایجاد می‌کند. اگر خلبان هنگام تیک‌آف از برِک زیاد استفاده کند، ورتکس و قانون سوم نیوتون می‌توانند پای خلبان را پیش از رسیدن به min air speed از زمین جدا کنند و دوباره او را به زمین برگردانند؛ تکرار این چرخه می‌تواند خطرناک باشد.