نمودار پلار و انتخاب سرعت پرواز

بعد از ورود به یک بستهٔ هوایی، با چه سرعتی پرواز کنیم تا بهترین نتیجه را بگیریم؟ نمودار پلار و جدول گاست دو ابزار کلیدی برای پاسخ به این پرسش‌اند. این کامل‌ترین مقالهٔ مجموعه است.

سرعت نفوذپذیری

سرعت هوایی دو مؤلفه دارد: افقی و قائم. مؤلفهٔ افقی را سرعت نفوذپذیری (penetration speed) می‌گویند که به کارایی بال، اصطکاک بال و هوا، چگالی هوا و وینگ‌لود بستگی دارد. هرچه وزن کل در محدودهٔ وزنی مجاز بیشتر باشد، سرعت نفوذپذیری بیشتر می‌شود (نسبت سرش ثابت می‌ماند ولی وسیله سریع‌تر حرکت می‌کند).

جدول گاست و خلبان فعال

در شرایط ترمیک باید واکنش به گاست‌ها چنان تمرین شود که بدون فکر، اتوماتیک و سریع انجام شود. خلبانی که با حس فشار زیر بال (از کشش لاین برِک) رفتار بال را درک کرده و واکنش صحیح و به‌اندازه نشان می‌دهد، به‌گونه‌ای که بال همواره بالای سرش بماند، خلبان فعال (active pilot) نامیده می‌شود.

برای ساده‌سازی، چهار جهت اصلی باد گاستی را بررسی می‌کنیم. وقتی باد به بال برخورد می‌کند، از جمع برداری باد نسبی (R.w) و باد گاست، باد نسبی جدید (n.R.w) به‌دست می‌آید که سرعت هوایی، زاویهٔ حمله و موقعیت بال را تغییر می‌دهد:

به همین ترتیب گاست از پشت، از پایین (up draft) و از بالا (down draft) هر کدام واکنش خاص خود را می‌طلبند. جمع‌بندی این چهار حالت در جدول گاست آمده است:

نمودار پلار

نمودار پلار از دو محور سرعت افقی (کیلومتر بر ساعت) و سرعت عمودی (متر بر ثانیه) تشکیل شده و نشان می‌دهد با هر سرعت افقی، چه مقدار سینک خواهیم داشت. تست‌پایلوت سازنده، در باد صفر، از min air speed تا max air speed نقطه‌به‌نقطه آن را ترسیم می‌کند.

• min sink: سرعتی که کمترین افت ارتفاع را دارد؛ برای گشت‌زدن و انتظار ترمال (low save).
• best glide ratio: سرعتی که بیشترین مسافت را طی می‌کند (نقطهٔ مماس خط از مرکز نمودار بر منحنی).
• رژیم اول: سرعت‌های بیشتر از min sink (دامنهٔ امن‌تر).
• رژیم دوم: سرعت‌های کمتر از min sink (خطر استال در کمین است).

بهترین سرعت در شرایط مختلف هوا

وقتی باد یا جریان عمودی داریم، به‌جای نقطهٔ صفر نمودار، خط مماس را از نقطهٔ باد رسم می‌کنیم. محل تماس، سرعتی است که در آن شرایط بهترین نسبت سرش نسبت به زمین را می‌دهد:

این منطق برای topland (فرود در ارتفاع) هم به‌کار می‌رود: با کم کردن سرعت و ورود به رژیم دوم، سینک را بیشتر می‌کنیم؛ پیش‌نیاز این مانور، شناخت stall point و جلوگیری از استال است. در پایان به‌یاد داشته باشید: تغییر وزن در رنج وزنی، نسبت سرش را تغییر نمی‌دهد و فقط سرعت را عوض می‌کند؛ به همین دلیل خلبان سنگین‌تر با سرعت بالاتری وارد استال می‌شود.